Ondanks tactisch onvermogen van Heracles, mag het schip nu toch niet meer stranden?!

Wat vooraf ging

Over het plan voor nieuwbouw van ons stadion is al veel gezegd en geschreven. Wat me opvalt, vooral op internet en dan met name bij tegenstanders, is het verbazingwekkende gebrek aan kennis van de feiten. Lees de reacties op de site van Tubantia er maar op na. Daarom in het kort nog even de feiten op een rij.    

• De Stichting Stadion Heracles Almelo heeft de gemeente Almelo verzocht mee te werken om de ambities van de Stichting Heracles Almelo en de BVO een kans te geven door de bouw van een groter stadion mogelijk te maken. Deze medewerking kan bestaan uit garanties, leningen, wijzigingen van bestemmingsplannen, ondersteuning van subsidieaanvragen en dergelijke.Het nieuwe stadion moet plaats bieden aan 15.000 toeschouwers, in de toekomst uit te breiden tot 20.000.
  
• De kosten voor grond, parkeerplaatsen en stadion bedragen in totaal € 30 miljoen. Voor de commerciële ruimten komt er nog eens € 17,5 miljoen bij. Deze worden pas (gefaseerd) gebouwd als er contracten met belangstellenden zijn afgesloten.
• In het voorstel van het college aan de raad staat overigens ook uitgebreid aangegeven waarom verbouwen van het huidige stadion niet aantrekkelijk is: parkeerproblemen, te weinig capaciteit voor commerciële ruimtes, bezwaren van waterschap ivm verduiking van de Weezenbeek zijn enkele van de obstakels.
• € 15 miljoen moet Heracles zelf ophoesten met o.a. leningen en sponsorbijdragen. De overige € 15 miljoen worden geleend van de gemeente Almelo tegen marktconform tarief + een opslag van 1,6 % voor het risico dat de gemeente loopt. Het geld dat met de opslag binnenkomst wordt in een reservepotje gestopt. Aan het eind van de looptijd van 30 jaar zit er € 3,4 miljoen voor de gemeente in dit potje. 
• Subsidiekansen voor het plan zijn reëel. Het stadion zelf is vanwege het commerciële karakter slechts in zeer beperkte mate subsidiabel, maar thema's als inrichting openbare ruimte en gebiedsontwikkeling maken subsidies voor aan het stadion gerelateerde investeringen wel subsidiabel (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en Investeren In Overijssel). Na het zomerreces zal het college de raad hierover nader informeren. Of Heracles ook wijzer wordt van deze mogelijke subsidies is nog de vraag. 

De laatste informatieve raadsvergadering

Als het even kan gaat trainer Peter Bosz van tevoren kijken bij een wedstrijd van de komende tegenstander van Heracles. Hij observeert de speelwijze, de tactiek, trekt zijn conclusies en doet daar z’n voordeel mee. Hij verdiept zich in de tegenstander.
En dat is iets dat de besturen van ‘Stichting Stadion Heracles Almelo’ en de ‘BVO Heracles Almelo’ (hierna ‘Heracles’) duidelijk hebben nagelaten als het gaat over de vraag hoe je met de politiek in Almelo omgaat. Zijn het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van Almelo dan tegenstanders, vraagt u zich af? Ja en nee.

Vorige week dinsdag bleek tijdens de ‘Informatieve Raadsbijeenkomst’ dat het college en naar mijn inschatting een meerderheid van de raad voorstander van het nieuwe stadion zijn. Medestander dus. Als het gaat om de voorwaarden waaronder Heracles die medewerking krijgt verschilt men van mening. Op die punten is het college dus tegenstander.

Het meningsverschil

Het meningsverschil tussen college van b&w en Heracles spitst zich toe op vier punten:

• De gemeente wil dat de looptijd van de lening van € 15,- miljoen gelijk is aan de looptijd van andere financiers. Achtergrond is dat de gemeente niet de laatste partij wil zijn waarvan de lening wordt afgelost. Als het over bv 10 jaar slecht zou gaan met Heracles zijn de leningen met een looptijd korter dan 10 jaar afgelost en blijft de gemeente, in theorie, met lege handen staan. Heracles wil uiteraard een looptijd met een zo lang mogelijk termijn, want dat drukt de jaarlijkse aflossing. Punt van Heracles is dat andere financiers waarschijnlijk andere aflossingsvoorwaarden stellen en als je als Heracles dan alleen dezelfde voorwaarden als die van de gemeente kunt hanteren, dan ben je niet flexibel en wordt het onderhandelen met andere financiers erg lastig.
  Mijn commentaar:                                                                                                                      Heracles heeft hier een punt. Op deze wijze is niet met andere financiers te onderhandelen. Hier zal de gemeente dus water bij de wijn moeten doen.
• Heracles wil de benodigde grond liever in erfpacht nemen dan de grond te kopen. Begrijpelijk, want als je grond moet kopen komt het bij de bouwkosten op, waarover je ook weer rente moet betalen. De kosten van erfpacht kunnen jaarlijks in de begroting worden opgenomen.                                                                           Mijn commentaar:
  Hier verwacht ik niet veel problemen. Het zal de gemeente niet zo veel uitmaken en Heracles is weer een beetje geholpen.
• Er is al € 550.000,- door Heracles geïnvesteerd in de voorbereidingskosten. De gemeente is gevraagd de totaal geschatte voorbereidingskosten van € 850.000,- voor te schieten en straks als de lening is gegeven, dit bedrag dan daarop in mindering te brengen. Heracles zegt geen € 300.000,- meer te hebben en hiervoor ook geen sponsoren te kunnen benaderen.                                                                                            Mijn commentaar:                                                                                                                   Zwakke verdediging van Heracles. Je wilt € 30 miljoen investeren en kunt dan nu met zelfs alle sponsoren geen € 300.000,- ophoesten? Ongeloofwaardig. Hier gaat de gemeente vast en zeker niet aan toegeven.
• Heracles vindt de renteopslag van 1,6% boven de marktconforme rente hoog, lees: te hoog. De opslag en de voorwaarden zijn door de gemeente Almelo grotendeels van de gemeente Enschede overgenomen. De opslag wordt in een potje gestopt en als de lening over 30 jaar probleemloos is afgelost, zal er zo’n € 3,4 miljoen in zitten. Dit geld komt ten goede aan de gemeente.                                                                              Mijn commentaar:                                                                                                                       Een opslag is redelijk, zonder opslag zou je al snel van (ongeoorloofde) staatssteun kunnen spreken. Of het 1,6% moet zijn is echter de vraag, een kwestie van onderhandelen dus. Maar of de gemeente, met de gang van zaken in Enschede in het achterhoofd, met minder genoegen gaat nemen betwijfel ik.

En we dachten nog wel dat we eruit waren?!

Bijna iedereen dacht nog niet zo lang geleden dat het grote probleem bij de nieuwbouwplannen de situatie voor de amateurverenigingen was. Het kostte meer dan een jaar om dit probleem op te lossen. Ik, en velen met mij, dacht: ‘Eindelijk, nu zijn we er uit!’. Totdat Jan Smit opdook en tegenover alle media die het maar wat graag wilden horen, luid en duidelijk foeterde dat de gemeente onacceptabele voorwaarden stelt. En dat als het zo moest, hij zou aftreden. 

Geen benul van hoe het in de politiek werkt

Op dinsdag 14 juni herhaalden André Oude Weernink (Stichting) en Hans Bredewoud (BVO) nog maar eens dat de plannen onder deze voorwaarden niet door gaan.

Als fervent supporter en zelf werkzaam in het politieke circuit, probeer ik te analyseren hoe deze situatie nu kon ontstaan. Ik kan helaas maar tot één conclusie komen: Heracles heeft geen flauw benul van hoe het in de politiek werkt. Toen Johan Derksen laatst in de businessclub was, verkondigde Smit nog dat ze allebei kijk hebben op hoe het in de voetbalwereld moet gebeuren. Dat geloof ik onmiddellijk, het bestuur laat al 10 jaar zien veel voetbalverstand te hebben.

Men vergeet echter dat het bewerken van de politiek andere kwaliteiten vergt. Politici zijn soms net mensen, ze houden er bijvoorbeeld niet van onder druk te worden gezet. Denkt Jan echt dat er ook maar iemand in de gemeenteraad wakker ligt van zijn dreigement om de voorzittershamer neer te leggen? Ik weet wel zeker van niet.

Ook de onderhandelingen zijn niet slim aangepakt. Zo werden op die dinsdagavond 14 juni in het openbaar allerlei voorwaarden nog eens besproken en als onaanvaardbaar bestempeld. Maar zo werkt het dus niet! Is het nou zo moeilijk om te bedenken dat je onderhandelingen daarover beter in beslotenheid kunt voeren?! Met spelers ga je het toch ook niet in de media over hun salaris hebben?

Bovendien maak je het in dit geval het college van b & w nog moeilijker om Heracles tegemoet te treden. In beslotenheid kun je onderhandelen, masseren, zo nodig wat water bij de wijn doen, maar zodra standpunten in de media worden uitgesproken komt de zaak vast te zitten. Dan is er geen ruimte meer om toe te geven zonder dat dat kritiek en schampere reacties zal ontlokken – gezichtsverlies dus. Dat besef is bij Heracles kennelijk geheel afwezig.

Voorwaarden waren al maanden bekend

Het meest verbazingwekkend vond ik dat ik die dinsdag hoorde dat de voorwaarden van de gemeente al maanden bij Heracles bekend waren. Zij gaven destijds daarop een reactie en toen de gemeente daarop niet antwoordde, bleef het stil. Tijdens een persconferentie enkele weken geleden moest Heracles vaststellen dat de voorwaarden onveranderd waren gebleven en dus werden woorden als ‘onaanvaardbaar, ‘geen verstand van zaken doen’ en ‘ík treed af’ gebezigd. Maar was het niet verstandiger en slimmer geweest om, juist omdat de gemeente niets van zich horen, contact te zoeken met de ambtenaren en de wethouders? En om zo te trachten soepeler voorwaarden te krijgen? Dat had niet alleen tijdwinst opgeleverd, maar had ook mogelijk gezichtsverlies aan beide kanten kunnen voorkomen.

Tijdens de vergadering werd ook door verschillende partijen gevraagd of Heracles de bezuinigingsvoorstellen had gelezen en of men besefte wat dit voor de stad betekent. Hierop moest men het antwoord schuldig blijven. Ook in dit geval denk ik dat Heracles wat meer moeite had moeten doen om begrip op te brengen voor de andere partij en de worsteling die men in het kader van ingrijpende bezuinigingen doormaakt.

Heracles stelt vragen tijdens de vergaderingen aan het college. Zoals hiervoor al is gezegd is het niet slim dat tijdens een openbare vergadering te doen. Daarnaast had Heracles kennelijk ook niet begrepen dat dit een informatieavond voor de gemeenteraad was. De voorzitter van de avond moest hier de Heracles-delegatie nog even fijntjes op wijzen.

Nog een laatste voorbeeld. De schetsen zoals die door André Oude Weernink werden gepresenteerd waren nieuw voor wethouder van Marle. Ook weer een foute inschatting. Je hoort je partner in zo’n project niet te verrassen tijdens een openbare raadsvergadering.

Mijn conclusie luidt dan ook dat Heracles totaal geen kennis heeft van hoe de politiek werkt en hoe je hier mee om moet gaan. Dat is op zich niet zo erg, maar verdiep je dan in die materie of vraag advies aan mensen die het wel weten. Zodat je het spel speelt, zoals het gespeeld moet worden en niet volgens je eigen spelregels.

Standpunten raadsfracties: moeilijk in te schatten

Grote vraag is natuurlijk hoe de raadsfracties er nou tegen aankijken en of ze straks op 12 juli in meerderheid achter het nieuwbouwplan gaan staan. Dat is op dit moment eigenlijk moeilijk in te schatten.

Dat heeft ook te maken met de hoeveelheid fracties. Almelo heeft misschien wel de grootste fractiedichtheid van Nederland. Maar liefst 13 partijen zijn in de raad, die 35 zetels telt, vertegenwoordigd. VVD en PvdA elk 7 zetels, CDA 5. Deze partijen vormen ook het dagelijks bestuur (de burgemeester en in dit geval 4 wethouders) van de gemeente. Je mag dus verwachten dat als het college een voorstel aan de raad doet, de betreffende fracties akkoord zijn. 19 van de 35 stemmen zijn dan al binnen. De PvdA twijfelt nog en is verdeeld. Mocht een deel van de fractie tegen zijn dan zijn stemmen van andere partijen nodig. Hoe die er over denken is mij niet duidelijk. Ik ga maar niet uit van verkiezingsprogramma’s want na de verkiezingen plegen partijen nogal eens van standpunt te wisselen. Ik heb dus gekeken naar wat op de sites staat en wat ze tijdens de vergadering 0- n14 juni naar voren brachten.

Lijst Kamphuis Almelo. De man is waarschijnlijk afkomstig uit het hogere hotelwezen. Hij is voorstander van een lening, maar komt bij de vergadering en ook op de website niet verder dan louter opmerkingen over een hotel, wat daar in de ogen van LKA kennelijk niet mag verschijnen.

Trots op Nederland. De laatste berichten op de site dateren al weer van een jaar geleden. Tijdens de vergadering heb ik niets bijzonders gehoord of misschien was men niet eens aanwezig..

Lijst Çete. Geen woord kwam over de lippen van deze heer. Op internet is geen site aanwezig. De uitdrukking ‘nietszeggend’ doet deze partij alle eer aan.

Leefbaar Almelo. Op de warrige site staan veel kreten, maar een standpunt over het stadion is niet te vinden. Bert Hümmels stelde echter wel de meest zinnige vraag van de avond ‘hoe het nou toch kan dat we er na al die maanden, jaren voorbereiding nog steeds niet uit zijn’?

Christenunie. Is geen voorstander van het stadion, maar doet tenminste zijn huiswerk, stelt vragen en maakt opmerkingen.

SP. Op de site kom je meteen op het landelijk gebeuren uit. Met veel moeite is er iets over Almelo te vinden, maar geen standpunt over het stadion. Tijdens de vergaderingen worden wel vragen gesteld, maar hoe hun standpunt is kon ik er niet uit opmaken.

Ala-Aov. Ook hier een hopeloos verouderde site, laatste bericht is al weer meer dan een jaar oud. Tijdens de vergadering kwam men niet verder dan enkele opmerkingen met een hoog zuurpruimgehalte. Waarschijnlijk tegenstander.

Groen Links. Op de site komt het woord sport nauwelijks voor, laat staan stadion of Heracles. In de vergaderingen worden enkele nietszeggende vragen gesteld.

Vrij Almelo. Op de site is ook hier geen standpunt te vinden, wel het inmiddels overbekende stuk van Jan Smit dat hij het niet meer ziet zitten, overgenomen uit voetbalprimeur. Maar dat is ook het enige. Tijdens de vergadering kwam men niet verder dan tot twee keer toe te vragen of de Heracles-vertegenwoordigers de bezuinigingsnota wel hadden gelezen, om daarna met een triomfantelijke blik achter over te zakken. Vast met de gedachte ‘van deze intelligente vraag hebben ze niet terug’.

D’66. Het wordt eentonig. Ook op deze site is niets te vinden waaruit je een standpunt zou kunnen halen. Tijdens de vergadering werden wel vragen gesteld. Is waarschijnlijk wel voorstander.

Hoe zal het verder gaan?

Goede vraag, maar geef maar eens een goed antwoord. Persoonlijk verwacht ik dat na de duizenden uren vergaderen o.a. met de amateurverenigingen, de vele onderzoeken, de al gemaakte kosten en ga zo maar door, het ondenkbaar is dat nu in het zicht van de haven het schip gaat stranden.

Of het lukt om op 12 juli de raad een positief besluit te laten nemen vraag ik me af. Ik hoop het wel, maar als de besprekingen wat langer duren dan moet het maar september worden. Die twee maanden kunnen er ook nog wel bij. Ik ga er van uit dat het gezonde verstand aan beide kanten is weergekeerd en dat men elkaar inmiddels heeft opgezocht. Om met oud-burgemeester Menno Knip te spreken: ‘Dat stadion moet er komen. Je regelt het maar.’

Adrie Tieman

Update:

Volgens RTV Oost. Er lijkt een oplossing te komen voor het conflict tussen Heracles en de gemeente Almelo over de bouw van een nieuw stadion. Deze week zijn beide partijen om de tafel gaan zitten en de kou lijkt daarmee uit de lucht. Volgens de directie van Heracles is er nu alle vertrouwen dat de club en de gemeente samen tot een acceptabele oplossing kunnen komen.
Gelukkig lijkt het er nu op dat beide partijen elkaar hebben opgezocht en dat ze er zelfs uit zijn, zou het dan toch nog lukken op 12 juli a.s…………...